Lochy Watykanu

Warto wiedzieć (Q&A)

Kto przetłumaczył „Lochy Watykanu” Andrégo Gide'a?

„Lochy Watykanu” Andrégo Gide'a (tytuł oryginalny „Les Caves du Vatican”) przełożył Tadeusz Boy-Żeleński. E-book liczy 225 stron.

Czy to książka historyczna?

Nie – to fikcja literacka, błyskotliwa satyra na mieszczaństwo i religijne konwenanse, choć osadzona w realiach początku XX wieku.

Dlaczego książka budziła kontrowersje?

Oskarżano ją o herezję i niemoralność za kpinę z dewocji i religijnych konwenansów, a samego Gide'a, laureata Nagrody Nobla, odsądzano od czci i wiary.

Czy język powieści jest trudny?

Dzięki tłumaczeniu Boya-Żeleńskiego styl jest lekki, barwny i przystępny.

O czym jest wątek lochów Watykanu?

To rzekomy spisek masonerii polegający na porwaniu i uwięzieniu papieża w podziemiach stolicy apostolskiej – oszuści wykorzystują tę mistyfikację, by naciągać wiernych.

Kim był autor André Gide?

To francuski pisarz-humanista (1869–1951), laureat Nagrody Nobla. „Lochy Watykanu” to jego najbardziej znana powieść.

💡Ciekawostki:

• •Inspiracją do napisania powieści był prawdziwy proces sądowy z 1893 roku, o którym Gide usłyszał podczas pobytu w Algierii – oszuści wyłudzali pieniądze od wiernych, twierdząc, że papież został uwięziony przez masonów i potrzebuje funduszy na uwolnienie.
• •Rok po śmierci Gide'a, w 1952 roku, Kościół rzymskokatolicki umieścił „Lochy Watykanu” wraz z innymi jego dziełami na Indeksie ksiąg zakazanych.
• •Gide nie uznawał tej książki za powieść – określał ją jako „sotie” (średniowieczną farsę błazeńską), a za swój jedyny prawdziwy roman uważał „Fałszerzy” z 1925 roku.
• •Utwór, który „eriguje w swego rodzaju grę i czarny humor jako regułę życia”, zafascynował surrealistów, a teoria „czynu bezinteresownego” (acte gratuit) wiele zawdzięcza Nietzschemu i Dostojewskiemu.
• •Postać Lafcadia – młodego buntownika z rozterkami egzystencjalnymi – weszła do kanonu rozpoznawalnych, niemal symbolicznych postaci literackich, obok Raskolnikowa, Stawrogina czy Józefa K.

🏆Dlaczego warto przeczytać?

To jedna z najbardziej prowokacyjnych satyr XX wieku, która w błyskotliwej formie łączy intrygę kryminalną z głęboką refleksją nad wolnością i moralnością. Tym, co naprawdę zasługuje na uwagę, jest drugie dno – idee, które autor prezentuje i ośmiesza w wyjątkowo inteligentny sposób. W mistrzowskim przekładzie Boya-Żeleńskiego to lektura obowiązkowa dla miłośników literatury pełnej ironii i intelektualnej głębi.