Tajfun

Warto wiedzieć (Q&A)

O czym jest „Tajfun” Josepha Conrada?

To krótka nowela o parowcu Nan-Shan, który wpływa w tajfun. Conrad pokazuje kapitana MacWhirra – człowieka faktów i rutyny – w próbie charakteru wobec żywiołu.

Czy to długa książka?

Nie – „Tajfun” to krótka nowela w formacie e-booka licząca 74 strony, w sam raz na jeden wieczór.

Czy „Tajfun” to część jakiegoś cyklu?

Nie – to samodzielna, zamknięta nowela Josepha Conrada o starciu człowieka z potęgą natury i z własną wyobraźnią.

Jakiego stylu mogę się spodziewać?

Brutalnego realizmu bez romantycznej mgły – Conrad opisuje żywioł jako próbę charakteru, nie efektowną przygodę. Zero zbędnych ozdobników.

Kto przetłumaczył „Tajfun” na polski?

To wydanie ukazuje się w anonimowym przekładzie z angielskiego oryginału zatytułowanego „Typhoon”. Nazwisko tłumacza nie zostało podane.

💡Ciekawostki:

• •Choć Conrad był Polakiem (urodzonym jako Józef Teodor Konrad Korzeniowski), pisał po angielsku, którym nie władał płynnie aż do dwudziestego roku życia, a mimo to stał się mistrzem prozy, wnoszącym do literatury angielskiej nieangielską wrażliwość.
• •Fabuła ma zakorzenienie w rzeczywistości: Conrad przyznawał, że powieść „zasugerował" mu parowiec John P. Best, na którym służył, a bezpośrednim impulsem był zasłyszany przypadkiem anegdotyczny opis kłótni o pieniądze pod pokładem.
• •O głównym bohaterze Conrad pisał paradoksalnie – że „MacWhirr nie jest znajomym z kilku godzin, tygodni czy miesięcy. Jest wytworem dwudziestu lat życia. Mojego własnego życia. Świadoma inwencja miała z nim niewiele wspólnego."
• •Nowela zawiera jeden z najsłynniejszych zabiegów narracyjnych w krótkiej prozie: Conrad zastosował „być może najsłynniejszą elipsę w nowoczesnej krótkiej prozie" — pod koniec rozdziału V, gdy statek ledwie dociera do oka tajfunu i staje przed ostatnią próbą. Opowieść przeskakuje potem w czasie do statku znów w porcie, pomijając to, jak do tego doszło — była to innowacyjna technika z zapowiedziami postmodernizmu, gdyż Conrad każe czytelnikowi samemu dopełnić wydarzenia.
• •Utwór powstawał w trudnym okresie: Conrad pisał nowelę między wrześniem 1900 a styczniem 1901 roku — w czasie naznaczonym uporczywymi problemami finansowymi wynikającymi ze skromnej sprzedaży wcześniejszych powieści i skłonności do życia ponad stan. Pierwodruk ukazał się w odcinkach: nowela była publikowana w Pall Mall Magazine od stycznia do marca 1902 roku, a pierwsze wydanie książkowe wyszło w Nowym Jorku nakładem Putnama w 1902 roku.

🏆Dlaczego warto przeczytać?

To lektura na jeden wieczór, która zostaje w głowie na długo — „Tajfun" to wciągająca historia kapitana parowca, który uparcie kieruje statek prosto w potężną nawałnicę, wyróżniająca się jednym z najbardziej sugestywnie opisanych sztormów w całej literaturze. Conrad nie proponuje tu romantycznej przygody, lecz chłodne studium charakteru, w którym pozbawiony wyobraźni, rzeczowy MacWhirr staje się nieoczekiwanym bohaterem — a jego upór i „bycie sprawiedliwym wobec wszystkich" okazuje się źródłem prawdziwego człowieczeństwa. Jeśli cenisz maszynistyczny realizm i psychologiczną gęstość w duchu Melville'a czy Londona, ta zwięzła nowela dostarczy pełnowymiarowego doświadczenia siły natury i ludzkiej woli.